Ngày nay, việc đưa sản phẩm Việt Nam ra thị trường quốc tế không phải điều dễ dàng như nhiều lời hứa hẹn thu nhập cao triệu đô. Để hàng Việt có thể vươn ra biển lớn toàn cầu, điều quan trọng là cần có cái nhìn sâu sắc và thực tế về thị trường quốc tế, bao gồm yếu tố giá cả, dịch vụ, và quan trọng nhất là một chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản, bền bỉ nhằm tạo dựng niềm tin nơi khách hàng.

Thị trường quốc tế, đặc biệt là các nền tảng thương mại điện tử lớn như Amazon, được xem là những chiến trường vô cùng khắc nghiệt. Những lời nói hoa mỹ về việc bán hàng Việt thu tiền Mỹ nhanh chóng thường xuất phát từ những người thiếu kinh nghiệm thực tế, tạo ra nhiều ảo tưởng cho người mới hoặc doanh nghiệp nhỏ. Điều này dẫn đến việc đánh giá sai lầm về mức độ cạnh tranh và rủi ro thực sự khi tham gia vào thị trường quốc tế.

1. Thực trạng khi hàng Việt Nam hướng ra quốc tế

Đối với những doanh nghiệp sản xuất hoặc chủ xưởng còn đang tràn đầy nhiệt huyết, trước khi quyết định đẩy mạnh xuất khẩu qua các kênh như Amazon, Shopee, Lazada hay Tiki, cần nhận thức rõ rằng Amazon khó hơn gấp nhiều lần so với các sàn thương mại điện tử trong nước. Khi sản phẩm tồn kho ở thị trường Việt Nam, doanh nghiệp có thể thanh lý hoặc bán trực tiếp; tuy nhiên, khi hàng đã xuất sang Mỹ mà không bán được, khả năng thanh lý thành công rất thấp, thường chỉ khoảng 20%, và mức giá thanh lý có thể thấp hơn nhiều giá vốn.

Thực tế cho thấy, các lô hàng nhận được xử lý thanh lý trên các website chuyên về liquidation thường có mức giá rất thấp, dẫn đến rủi ro mất trắng hàng hóa. Chi phí vận chuyển hàng bằng đường biển (sea freight) đôi khi còn cao hơn giá trị đơn hàng, gây khó khăn rất lớn trong việc thu hồi sản phẩm về nước.

2. Áp lực cạnh tranh về giá và chất lượng

Về mặt giá cả, doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt từ các nhà cung cấp Trung Quốc do họ có quy mô sản xuất công nghiệp lớn với mức giá rất thấp, có thể nói là không thể cạnh tranh được. Ngành công nghiệp phụ trợ của Trung Quốc cũng phát triển vượt trội, với giá thành bao bì, đóng gói và các linh kiện cực kỳ cạnh tranh.

Về chất lượng sản phẩm, do nguyên liệu phần lớn vẫn phải nhập từ Trung Quốc và công nghệ sản xuất còn hạn chế, việc đạt được chất lượng tương đương đối thủ Trung Quốc cũng đã là thành tựu đáng kể đối với nhiều doanh nghiệp Việt.

3. Thách thức liên quan đến tay nghề và lịch sử phát triển ngành nghề

Về tay nghề và trình độ kỹ thuật, mặc dù Việt Nam có bề dày lịch sử văn hóa 4000 năm, những biến cố lịch sử như chiến tranh, thiêu hủy tư liệu, và sự thay đổi chính sách sản xuất đã ảnh hưởng đáng kể đến trình độ kỹ thuật và kinh nghiệm nghề nghiệp trong các ngành sản xuất. Do đó, tay nghề của người thợ Việt Nam hiện tại chưa thể so sánh ngang bằng với các quốc gia phát triển về công nghệ sản xuất.

Thực tế này đặt ra bài toán lớn cho các doanh nghiệp khi muốn xuất khẩu sản phẩm sang thị trường quốc tế, nơi mà tiêu chí về chất lượng và sự ổn định rất khắt khe.

4. Thấu hiểu thị trường tiêu dùng quốc tế

Một điểm quan trọng khác là sự khác biệt về thị hiếu và nhận thức của người tiêu dùng các nước. Sản phẩm bán chạy tại thị trường Việt Nam do được thiết kế và phát triển dựa trên hiểu biết về khách hàng nội địa; trong khi đó, khi xuất khẩu, sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu hoàn toàn khác biệt từ người tiêu dùng quốc tế.

Vì thế, sở thích, nhu cầu cũng như sự kỳ vọng về chất lượng của khách hàng nước ngoài khi mua hàng Việt rất khác biệt với trong nước, do đó cần phải có chiến lược sản phẩm và marketing phù hợp.

5. Giải pháp: Chiến lược xây dựng thương hiệu

Nếu doanh nghiệp đã quyết tâm bước chân vào đấu trường Amazon, cách tiếp cận duy nhất hiệu quả là xây dựng thương hiệu mạnh. Thay vì cạnh tranh bằng giá thấp, nên tập trung vào phát triển sản phẩm chất lượng cao, mẫu mã bắt mắt, đầu tư bài bản trong khâu marketing và dịch vụ chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp. Điều này giúp tạo dựng niềm tin và vượt qua rào cản của thị trường quốc tế.

Xây dựng thương hiệu là hành trình dài hạn, cần nguồn lực và sự kiên nhẫn. Trong đó, mẫu mã sản phẩm đóng vai trò cực kỳ quan trọng, vì đây là yếu tố đầu tiên thu hút khách hàng và tạo ấn tượng bền vững.

6. Những câu chuyện thực tế phản ánh thách thức

Một ví dụ thực tế cho thấy thách thức trong quá trình đi ra thị trường quốc tế đến từ sự đánh giá không chính xác về chất lượng sản phẩm và thái độ phục vụ khách hàng. Khi tiếp xúc với một doanh nghiệp chuyên sản xuất đồ chuyên ngành xăm, với giá bán cao gấp ba lần mức giá trung bình trên thị trường, sản phẩm được đánh giá là cao cấp từ chất liệu nhựa nguyên sinh và thiết kế tinh xảo. Tuy nhiên, sự thiếu chuyên nghiệp trong khâu chăm sóc khách hàng cũng như phản hồi tiêu cực từ đại diện công ty đã gây ảnh hưởng xấu đến uy tín và cơ hội hợp tác.

Thái độ và dịch vụ khách hàng là yếu tố then chốt để xây dựng hình ảnh thương hiệu trong mắt người tiêu dùng quốc tế. Việc phản ứng thái quá hoặc thiếu tôn trọng có thể khiến doanh nghiệp mất đi những khách hàng tiềm năng và làm giảm sức cạnh tranh trên thị trường rộng lớn.

Những câu chuyện này là bài học quý giá để các doanh nghiệp ở Việt Nam suy ngẫm và chuẩn bị kỹ càng hơn trước khi bước chân vào môi trường kinh doanh toàn cầu, nơi mà sự chuyên nghiệp, chất lượng và chiến lược phát triển bền vững luôn được đặt lên hàng đầu.